12 lượt xem

Thuốc dùng trong điều trị bệnh gút

Bệnh gút là do lắng đọng các tinh thể mononatri urat trong các màng hoạt dịch của khớp, các mô ở khớp và xung quanh khớp khi nồng độ acid uric trong huyết tương vượt quá 0,42 mmol/L (7 mg/100 ml) làm các khớp nhất là khớp ngón chân cái bị viêm, sưng, rất đau (gút cấp). 

Nếu gút cấp không được điều trị thường cũng dịu dần trong một vài ngày. Nhưng các cơn đau tái diễn nhiều lần và chuyển sang gút mạn. Tăng acid uric trong

máu là do sản xuất urat quá mức hoặc do đào thải kém.

Điều trị bệnh gout

Nguyên tắc điều trị bệnh Gout

– Chống viêm khớp trong các đợt cấp.

 

– Hạ acid uric máu để phòng những đợt viêm khớp cấp tái phát, ngăn ngừa biến chứng.

 

– Điều trị các bệnh lý kèm theo đặc biệt là nhóm các bệnh lý rối loạn chuyển hóa như: tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng mỡ máu, béo phì

 

– Cần điều trị viêm khớp cấp trước. Chỉ sau khi tình trạng viêm khớp đã hết hoặc thuyên giảm mới bắt đầu dùng thuốc hạ aicd uric máu.

 

– Để điều trị có hiệu quả cần thường xuyên kiểm tra acid uric máu và niệu, kiểm tra chức năng thận.

 

Thuốc điều trị bệnh gút bao gồm các thuốc điều trị triệu chứng (giúp bệnh nhân giảm bớt đau đớn khi bị cơn gút cấp tấn công) và thuốc điều trị dự phòng (giúp khoảng cách giữa các cơn gút dài ra, ngăn ngừa các cơn tấn công khác và tránh sự hình thành của sạn thận và khối u dưới da quanh khớp bị gút). Quá trình điều trị thành công có thể giúp làm giảm các khó chịu do triệu chứng gút gây ra cũng như giảm mức độ phá hủy về lâu dài ở những khớp xương bị gút.

Điều trị cơn gút cấp, với các thuốc cụ thể như sau:

Colchicin: Colchicin là thuốc được chọn dùng để làm giảm đau trong các đợt gút cấp. Cần dùng thuốc càng sớm càng tốt (trong vòng 12 giờ đầu khởi phát cơn gút).

Tuy nhiên, khi dùng thuốc nếu xảy ra hiện tượng nôn, tiêu chảy, cần phải giảm liều hay tạm ngưng trị liệu và báo cáo với bác sĩ để được điều chỉnh hoặc thay thuốc. Ngoài ra, thuốc có thể làm nổi mề đay, ban đỏ dạng sởi, suy giảm tủy xương, viêm thần kinh ngoại biên, rụng tóc nhưng hiếm gặp nếu được dùng đúng liều. Thận trọng với người có tiền sử bệnh dạ dày, ruột, thận, gan, tim. Thuốc không dùng khi bệnh nhân mắc các bệnh nêu trên ở mức trầm trọng. Thận trọng khi dùng cho người già, sức yếu, phụ nữ mang thai và nuôi con bú. Không dùng thuốc lâu dài vì có thể gây bệnh về nhược cơ. Trong trường hợp bệnh nhân không sử dụng được bằng cochicine có thể dự phòng bằng các thuốc kháng viêm không steroid bằng liều thấp.

Thuốc kháng viêm không steroid: Có thể dùng một trong các thuốc sau: Indometacin, naproxen, ibuprofen, ketoprofen, piroxicam, diclofena… các nhóm thuốc ức chế chọn lọc COX-2 (meloxicam, celecoxib, etoricoxib…). Tuy nhiên, vì nhóm kháng viêm không steroid có tác dụng phụ trên hệ tiêu hóa, do đó bệnh nhân mắc kèm theo các bệnh như viêm loét dạ dày tá tràng, suy thận… cần lưu ý các chống chỉ định của thuốc này. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định dùng phối hợp với colchicin để nâng cao tác dụng có lợi và hạn chế tác dụng phụ của cả hai loại thuốc.

Corticoid: Corticoid đường toàn thân sẽ được chỉ định khi các thuốc nêu trên không hiệu quả hoặc có chống chỉ định ở một số bệnh nhân. Tuy nhiên, đây là loại thuốc cũng có nhiều tác dụng phụ trên nhiều cơ quan trong cơ thể, do đó cần rất hạn chế và chỉ dùng ngắn ngày theo đúng chỉ định và theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa.

Ngoài điều trị chống viêm, giảm đau, còn cần sử dụng thuốc hạ axit uric trong máu để dự phòng cơn gút cấp.

Các thuốc dự phòng cơn gút cấp

Các loại thuốc để giảm bớt triệu chứng của cơn gút cấp không thể ngăn chặn sự gia tăng của axit uric trong máu. Do vậy không dự phòng được cơn gút tiếp theo. Cách lâu dài và tốt nhất là sử dụng các loại thuốc giảm nồng độ axit uric, từ đó ngăn chặn sự lắng đọng tinh thể urat trong khớp xương. Trong đó, những thuốc thường được sử dụng và tỏ ra hữu hiệu có thể kể đến:

Allopurinol: Đây là một thuốc hàng đầu được sử dụng, tuy nhiên khi mới bắt đầu cần phải dùng liều thấp, sau đó tăng dần mỗi 3-4 tuần một lần cho đến khi nồng độ acid uric trong máu trở lại bình thường. Do allopurinol gây độc cho thận, nên cần thận trọng với bệnh nhân có tiền sử suy thận. Trong quá trình điều trị, cần kiểm tra thận thường xuyên, khi độ lọc cầu thận giảm thì phải giảm liều thuốc hoặc giãn khoảng cách giữa các lần dùng. Thuốc này không sử dụng trong cơn gút cấp mà chỉ dùng khi tình trạng viêm khớp đã thuyên giảm.
Febuxostat: Thuốc sẽ được chỉ định dùng nếu bệnh nhân có kèm suy thận hoặc gặp phải tác dụng không mong muốn với allopuronol.

Probenecid: Là loại thuốc được sử dụng hàng ngày trong dự phòng bệnh gút tái phát. Tác dụng phụ có thể gặp là gây sỏi thận, buồn nôn, phát ban da, đau bụng và nhức đầu.

Pegloticase: Có tác dụng làm giảm axit uric một cách nhanh chóng hơn nhiều so với thuốc khác. Nhưng đây là thuốc tiêm và được thực hiện ở cơ sở y tế, do bác sĩ chuyên khoa khớp chỉ định và thực hiện. Thuốc được tiêm mỗi tuần 2 lần vào tĩnh mạch. Các tác dụng phụ có thể gặp: buồn nôn, bầm tím vùng tiêm, đau họng, táo bón, đau ngực…

Điều trị gout mạn tính

 

Mục tiêu điều trị gout mạn tính là điều trị giảm acid uric máu để tránh biến chứng suy thận mạn. Thường sử dụng nhóm  thuốc ức chế tổng hợp acid uric và có thể kết hợp dùng thêm colchicin tùy theo trường hợp. Có thể sử dụng thuốc chống viêm không steroid cho những bệnh nhân viêm khớp còn đang tiến triển.

Nếu có tổn thương thận phải chú ý đến tình trạng nhiễm khuẩn (viêm thận kẽ), tình trạng suy thận tiềm tàng, cao huyết áp, sỏi thận,… tiên lượng của bệnh gout tùy thuộc vào mức độ tổn thương thận.

Một số u cục (tôphi) quá to cản trở vận động có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ (tôphi ở ngón chân cái không đi giày được, ở khuỷu tay khó mặc áo,…).

Tổng hợp